Serc

De bouw van De Kuip

Een Rotterdams icoon vanaf de tekentafel

De realisatie van Stadion Feyenoord begon allemaal met een droom van de Feyenoord voorzitter Leen van Zandvliet. Midden in een koude winternacht in het jaar 1931 schiet de voorzitter wakker en roept: ik heb 't! ik heb 't!

Leen van Zandvliet heeft het volmaakte stadion gezien zoals het zal moeten herrijzen in Rotterdam. De voorzitter denkt groot en meent dat het nieuwe stadion plaats moet bieden tussen de 60.000 en 75.000 toeschouwers. Niet alleen Feyenoord zal er zijn toekomstige thuiswedstrijden in gaan spelen maar ook het Nederlands elftal, zo beaamd Van Zandvliet. Hij deelt zijn ideeën met het volk in de Rotterdamsche Courant in de lente van 1931. De publieke opinie acht dat de financiële haalbaarheid ongeoorloofd is. Desondanks wordt op de ledenvergadering van 21 maart 1934 het plan aangenomen met een ruime meerderheid van de stemmen (28 tegen en 127 voor).

Wanneer het plan is goedgekeurd kan er worden begonnen met het ontwerp van het stadion. Daarvoor schakelt Van Zandvliet de architecten Brinkman en Van Der Vlugt in om beide met een ontwerp te komen. Het ontwerp moet in ieder geval twee verdiepingen bevatten zo deelt de voorzitter de architecten mee. De Rotterdamse uitstraling in beide ontwerpen komt tot uiting in de minimale verfraaiingen.

Engelse inspiratie
Om inspiratie voor het nieuwe stadion op te doen worden er reizen naar verschillende Europese voetbalstadions georganiseerd. Highbury, de thuishaven van Arsenal maakt grote indruk op Van Zandvliet. Arsenal heeft kort daarvoor een nieuwe tribune in twee etages gebouwd, precies zoals Van Zandvliet het ook voor zich zag. Terug in Rotterdam worden de plannen gemaakt.

Vooruit denken
De architecten beredeneren hoeveel toiletten, kleedkamers voor spelers en scheidsrechters, kantoren, vergaderlokalen en ruimtes voor de dokter en politie moeten komen in het nieuwe stadion. Zo wordt het ontwerp precies afgesteld op de behoeften van een voetbalwedstrijd. Er wordt advies ingewonnen bij Braat Constructiewerkplaatsen over de juiste staalconstructie die moet worden gehanteerd. Zo moeten er bijvoorbeeld toiletten komen onder zowel de lage als de hoge tribunes die tussen de stalen spanten zijn ingebouwd.

'Niet lullen maar poetsen'
Van Zandvliet wacht niet op de definitieve tekening van het stadion. Hij geeft zijn mensen toestemming te bouwen telkens wanneer er een tekening van een deel van het stadion klaar is. De laatste ontwerptekeningen zijn nog niet klaar terwijl de bouw al een flink eind op weg is. Op die manier wordt het stadion razendsnel gebouwd. Tien maanden nadat Puck van Heel, aanvoerder van Feyenoord en het Nederlands elftal, de eerste steen had geslagen, wordt De Kuip op 23 juli 1936 opgeleverd.

Borrel en een sigaar

Het zal echter nog bijna een jaar duren voordat de eerste wedstrijd zou worden gespeeld. De gemeente heeft niet doortastend opgetreden bij de bouw van de toevoerwegen naar het stadion. Dit geeft de voorzitter de kans het nieuwe onderkomen een test te laten ondergaan. Er worden 1.500 mariniers opgetrommeld en gevraagd plaats te nemen op de dubbeldeks zittribunes en zo uitbundig mogelijk te juichen en te springen. De tribunes geven geen krimp. De mariniers worden beloond met een borrel en een sigaar.

De eerste aftrap
27 maart 1937 gaat de boeken in als de datum van de eerste gespeelde wedstrijd in de Kuip. Feyenoord verslaat Beerschot met 5-2 in een vriendschappelijk duel. Er is express niet voor een uitverkochte interland gekozen als openingswedstrijd zodat eerst de toegangen, buffetten en parkeerruimten worden getest.

Toch bezoeken zo’n 40.000 mensen de wedstrijd. Ruim een maand later op 2 mei staat Nederland – België op het programma. De Belgen worden met 1-0 verslagen en de interland bleek de opmaat voor velen die zouden volgen. Sindsdien zijn er meer dan 100 interlands in  De Kuip gespeeld en was het 10 keer het toneel van een Europese finale.

Meer dan voetbal
Al vanaf het begin worden er meer dan alleen voetbalwedstrijden gehouden in De Kuip. Motorcross-, atletiek en turnwedstrijden waren ook te zien. Speciaal voor de kampioenswedstrijd in 1993 in en tegen Groningen werd een groot scherm opgehangen en konden meer dan 30.000 supporters vanuit hun eigen Kuip de wedstrijd bekijken.

De Kuip op losse schroeven
Drie maal in de geschiedenis waren het huiverige tijden voor De Kuip. In 1941 werd de Tweede Wereldoorlog het stadion bijna fataal. Het hoogwaardige staal waarmee De Kuip was gebouwd was broodnodig in de oorlogsindustrie. Er werd met liquidatie bedreigd maar gelukkig liep het met een sisser af.

In 1984 velde de Gemeente Rotterdam bijna het vonnis over het stadion omdat het, net als Amsterdam, de Olympische Spelen wilde organiseren in 1992. Een Olympisch Stadion zou dan komen te staan op de plek van De Kuip.

In de jaren negentig trad er erosie en betonrot op en kwamen de kwaliteitseisen in het geding. Gelukkig werden de sloopplannen de prullenbak ingedaan en werd er een succesvolle renovatie uitgevoerd.